Styl skandynawski w projektowaniu kuchni na wymiar: Jasność i przytulność

Styl skandynawski wygląda na najprostszy do powtórzenia, a w praktyce jest najbardziej wymagający, bo nie ma w nim elementów, za którymi dałoby się schować błędy proporcji. Poniżej znajdziesz praktyczne zasady doboru kolorów, materiałów, oświetlenia i układu zabudowy w tej stylistyce.

Co naprawdę definiuje ten styl

Skandynawska kuchnia nie polega na białych frontach i drewnianym blacie. Jej istotą jest podporządkowanie formy funkcji: prosty kształt szafek, brak zdobień, materiały pokazane bez udawania czegoś innego i konsekwentne dążenie do jak największej ilości światła. Wszystko, co nie ma zadania, znika z pola widzenia.

Drugą cechą jest umiar w liczbie elementów. Zamiast pięciu materiałów pojawiają się dwa lub trzy, zamiast rozbudowanych podziałów duże, spokojne płaszczyzny. Ta oszczędność środków sprawia, że każdy błąd w proporcji albo w wykonaniu jest od razu widoczny, bo nie ma go czym przykryć.

Trzecia rzecz to ciepło, które w tym stylu bierze się z materiału, a nie z koloru. Drewno na jednym elemencie, tkanina na siedziskach i faktura ściany dają wrażenie przytulności nawet przy chłodnej, jasnej palecie. Przy projektowaniu kuchni na wymiar w tej stylistyce właśnie na tym etapie zapadają decyzje, które później trudno skorygować.

Paleta i praca ze światłem

Podstawą jest jasne tło: biel złamana, jasna szarość, odcienie kremowe i piaskowe. Czysta, zimna biel bywa zbyt ostra w polskim świetle, szczególnie w mieszkaniach z oknami skierowanymi na północ, dlatego częściej sprawdzają się odcienie o lekkim, ciepłym podkładzie.

Akcent kolorystyczny pojawia się rzadko i w małej ilości: przygaszona zieleń, błękit o niskim nasyceniu albo czerń w detalu. Ważniejsze od samego koloru jest to, żeby powtarzał się przynajmniej w dwóch miejscach, na przykład w uchwytach i w oprawach oświetleniowych. Pojedynczy akcent bez powtórzenia wygląda przypadkowo.

Światło traktuje się tu jak materiał. Blat pod oknem, brak wysokiej zabudowy przy źródle światła, jasne fronty odbijające promienie w głąb pomieszczenia. Jeśli szafki górne zabierają zbyt dużo światła, zastępuje się je otwartymi półkami tylko na jednym odcinku, resztę przenosząc do wysokiego słupka. Rozwiązania tego typu opisuje strona o kuchni jasnej.

Materiały i wykończenia

Drewno jest tu materiałem obowiązkowym, ale w konkretnej odsłonie: jasne gatunki o spokojnym rysunku, wykończone olejem lub lakierem matowym, bez wysokiego połysku i bez mocnego bejcowania. Może wystąpić na blacie, na fragmencie frontów, na półce albo na obudowie okapu, rzadko na wszystkich tych elementach jednocześnie.

Fronty najczęściej wykonuje się w lakierze matowym albo w laminacie o gładkiej powierzchni. Frezowanie ogranicza się do prostej ramki, o ile w ogóle się pojawia. Uchwyty bywają całkowicie pominięte na rzecz frezu w krawędzi, a jeśli występują, mają prostą formę w czerni, stali lub drewnie. Charakterystyka powierzchni drewnianych i ich zachowania w kuchni opisana jest przy meblach kuchennych drewnianych.

Blat może być drewniany, ale w kuchni intensywnie użytkowanej lepiej sprawdza się jasny konglomerat albo spiek o matowej powierzchni, z drewnem przeniesionym na element mniej narażony na wodę. Ściana nad blatem pozostaje zwykle jednolita: gładka płyta, biała płytka bez wyraźnej fugi albo szkło w kolorze tła.

Układ i przechowywanie

Prostota tego stylu wymaga bardzo dobrego przechowywania, bo nic nie może zostać na wierzchu. W praktyce oznacza to przesunięcie pojemności do wysokiej zabudowy i do głębokich szuflad, przy jednoczesnym ograniczeniu liczby szafek górnych.

• wysoki słupek lub ciąg zabudowy do sufitu przejmujący funkcję spiżarni
• szuflady zamiast szafek z półkami w całej dolnej części, dla szybkiego dostępu
• jedna otwarta półka jako element kompozycji, a nie jako główne miejsce przechowywania
• schowek na drobny sprzęt zamknięty frontem, z gniazdami wewnątrz
• strefa jadalna z prostym stołem, oddzielona od ciągu roboczego przejściem co najmniej 90 cm

Efekt lekkości bierze się z proporcji, a nie z liczby mebli. Zabudowa na całą ścianę, ale utrzymana w jednym kolorze i doprowadzona do sufitu, wygląda spokojniej niż kilka rozproszonych elementów o różnych wysokościach. Przykłady takich układów pokazuje galeria realizacji.

Detale i oświetlenie

W stylu opartym na prostocie detal decyduje o odbiorze całości. Szczelina między frontami powinna mieć tę samą szerokość wszędzie, cokół tę samą wysokość, a krawędź blatu jedno wykończenie na całej długości. Nierówność, którą w bogatszej stylistyce ukryłby ornament, tutaj rzuca się w oczy od pierwszego spojrzenia.

Dobór okuć ma tu wymiar praktyczny i wizualny jednocześnie. Fronty bez uchwytów wymagają albo frezu w krawędzi, albo systemu otwierania na nacisk, a każdy z nich inaczej wpływa na grubość i podział frontu. Jeśli decydujesz się na uchwyt widoczny, wybierz jeden model i powtórz go w całej zabudowie, także na szufladach o innej wysokości. Mieszanie dwóch rodzajów w jednym ciągu psuje efekt spokoju, na którym opiera się ta stylistyka.

Czego unikać

Najczęstszy błąd to potraktowanie stylu jako zestawu rekwizytów. Biała kuchnia z drewnianym blatem, kilkoma roślinami i tabliczką z napisem nie jest projektem skandynawskim, tylko dekoracją nałożoną na przypadkowy układ. Drugi błąd to nadmiar otwartych półek, które w kuchni codziennie używanej zamieniają się w wystawę słoików.

Trzeci to mieszanie odcieni bieli. Biały front, biała płytka i biały sufit z trzech różnych rodzin kolorystycznych dają brudny efekt, który trudno zdiagnozować gołym okiem. Czwarty to rezygnacja z wystarczającej ilości zamkniętego przechowywania, przez co blat zapełnia się w ciągu kilku tygodni. Dobór wykończeń w spójnej gamie ułatwia przegląd dostępnych frontów i materiałów obejrzanych obok siebie, a nie pojedynczo.

Piąty błąd dotyczy skali. Styl skandynawski powstał w mieszkaniach o umiarkowanej wysokości i średnim metrażu, więc bezpośrednie przeniesienie go do bardzo dużego, wysokiego wnętrza często kończy się wrażeniem pustki. W takiej sytuacji potrzebny jest mocniejszy element kotwiczący kompozycję: pełna ściana zabudowy, wyraźny blat albo strefa jadalna z cięższym stołem, która zatrzymuje wzrok.