Kuchnie skandynawskie: Prostota i funkcjonalność w twoim domu

Styl skandynawski trzyma się w kuchniach od lat, bo opiera się na rzeczach, które sprawdzają się niezależnie od mody: jasnych barwach, naturalnym drewnie i prostych formach. Poniżej znajdziesz konkretne decyzje materiałowe i układowe, które prowadzą do tego efektu w zabudowie na wymiar.

Skąd wzięły się założenia stylu

Wnętrza z krajów północy powstawały w warunkach ograniczonego światła dziennego przez większą część roku. Stąd jasne ściany, jasne meble i duża liczba powierzchni odbijających światło. Stąd też ograniczenie dekoracji, bo w małych mieszkaniach każdy dodatkowy element zabiera miejsce i uwagę. To praktyczne pochodzenie tłumaczy, dlaczego ten styl tak dobrze przyjął się w polskich mieszkaniach, gdzie kuchnie bywają niewielkie i często mają jedno okno.

Skandynawska kuchnia nie polega jednak na pomalowaniu wszystkiego na biało. Jej charakter buduje zestawienie trzech rzeczy: chłodnej, jasnej bazy, ciepłego drewna i wyraźnie ograniczonej liczby detali. Kiedy któregoś z tych składników brakuje, wnętrze robi się albo szpitalnie zimne, albo zaczyna przypominać rustykalną stylizację.

Kolory i materiały, które budują efekt

Baza to biel, ale rzadko czysta. Lepiej pracują odcienie złamane: biel z domieszką szarości, jasny beż, kolor kremowy. Uzupełnieniem bywa jasny szary, przygaszony błękit lub szałwiowa zieleń na dolnych szafkach. Kolory nasycone pojawiają się punktowo, na jednym elemencie, nie na całej zabudowie.

Drewno powinno być jasne i o spokojnym rysunku: dąb, jesion, brzoza. Może wystąpić jako blat, jako fronty części szafek, jako półka lub jako okleina wnęki. Jego funkcją jest ocieplenie chłodnej bazy, więc ilość powinna być wyważona. Naturalny materiał najlepiej wygląda w wykończeniu olejowanym lub lakierowanym matowo, bez mocnego bejcowania. Rozwiązania oparte na drewnie i forniru dobrze pokazuje kategoria, jaką są meble kuchenne fornirowane.

• fronty gładkie, matowe, bez frezowań i profilowanych ram
• front z drewna lub forniru na wybranej części zabudowy, nie na całej
• uchwyty krawędziowe albo drobne gałki, bez masywnych elementów
• blat jasny: laminat o strukturze drewna, jasny konglomerat lub lita deska
• ściana nad blatem: gładka płytka, jasny spiek albo szkło w kolorze frontów
• metal w wykończeniu matowym: czerń, stal szczotkowana, rzadziej mosiądz

Połysk stosuje się oszczędnie. Lakierowane fronty na wysoki połysk odbijają światło, ale nadają wnętrzu bardziej techniczny wyraz, oddalający je od skandynawskiego spokoju. Jeżeli zależy Ci na wersji lakierowanej, wybieraj mat, który dodatkowo mniej pokazuje ślady palców. Porównanie obu wykończeń ułatwia przegląd tego, czym są meble kuchenne lakierowane.

Układ, który wspiera ten styl

Skandynawska kuchnia lubi otwartość. Najczęściej jest to układ w kształcie litery L połączony z jadalnią albo prosty ciąg z półwyspem oddzielającym część dzienną. Wyspa pojawia się wtedy, gdy jest miejsce na swobodne obejście jej dookoła, bo wciśnięta na siłę psuje wrażenie lekkości.

Charakterystyczne dla tego stylu jest ograniczenie liczby szafek górnych. Zamiast pełnego rzędu nad blatem pojawia się jedna lub dwie otwarte półki, a pojemność przenosi się do wysokiej zabudowy skupionej po jednej stronie. Wnętrze robi się przez to jaśniejsze i mniej przytłaczające. Ma to jednak swoją cenę, bo otwarte półki trzeba utrzymywać w porządku i regularnie odkurzać. Jeżeli gotujesz często i intensywnie, sensowniejszy jest kompromis: zamknięta zabudowa na tłuszczochłonnej stronie kuchni i półki po przeciwnej.

Kolejnym elementem jest światło. Duże okno bez ciężkich zasłon, lampa nad stołem z prostym kloszem, taśma świetlna pod szafkami górnymi. Barwa światła w części roboczej powinna być neutralna, w jadalnej cieplejsza. Sposób łączenia kuchni z salonem w tej estetyce dobrze ilustruje opis, jakim jest kuchnia otwarta.

Czy ten styl sprawdza się na co dzień

Jasna kuchnia ma opinię niepraktycznej, ale to zależy od wyboru materiałów. Jasny matowy front pokazuje mniej śladów palców niż ciemny połysk. Jasny konglomerat z drobnym deseniem jest wybaczający dla okruchów i zacieków, w przeciwieństwie do jednolitej bieli. Fuga w kolorze zbliżonym do płytki starzeje się lepiej niż biała.

Drewniany blat wymaga regularnej pielęgnacji olejem i nie znosi stałego kontaktu z wodą, dlatego przy zlewie lepiej sprawdza się kamień lub spiek, a drewno można zostawić na wyspie albo na stole. Takie łączenie dwóch materiałów jest zresztą typowe dla tego stylu i wygląda naturalnie. Zestawienie właściwości poszczególnych powierzchni ułatwia przegląd opcji w kategorii blatów kuchennych.

Przechowywanie w tym stylu opiera się na dyscyplinie. Skoro szafek górnych jest mniej, reszta musi być lepiej zorganizowana: szuflady z wkładami, wysoka szafa spiżarniana z wysuwem, kosze segregacyjne schowane pod zlewem. Bez tego wnętrze szybko zapełnia się przedmiotami stojącymi na blacie, a to psuje cały efekt.

Kolejnym elementem, o którym łatwo zapomnieć, jest tło dla całej zabudowy. W skandynawskich wnętrzach ściany zwykle pozostają jasne i matowe, a podłoga jest z jasnego drewna albo z materiału, który je naśladuje. Kiedy podłoga jest ciemna, cały układ przesuwa się w stronę innego stylu, nawet jeżeli meble pozostaną białe. Dlatego decyzję o podłodze podejmuje się razem z wyborem frontów, a nie osobno.

Meble stołowe też mają w tym stylu określony charakter: prosty blat, cienkie nogi, brak masywnych podstaw. Krzesła z drewnianym stelażem i tapicerowanym siedziskiem sprawdzają się lepiej niż ciężkie fotele, bo nie zabierają wizualnie miejsca w części jadalnej połączonej z kuchnią.

Jak zacząć planowanie

Zbierz najpierw kilka zdjęć wnętrz, które Ci odpowiadają, i sprawdź, co je łączy. Zwykle okazuje się, że chodzi o konkretny odcień drewna albo o proporcję między jasną a ciepłą częścią, a nie o cały styl. To dużo bardziej użyteczna informacja dla projektanta niż nazwa stylu.

Następnie zdecyduj o dwóch rzeczach, które trudno zmienić później: gatunku i odcieniu drewna oraz stopniu otwarcia kuchni na pokój. Reszta, czyli kolor frontów, rodzaj uchwytów i wykończenie ściany nad blatem, daje się modyfikować na etapie projektu. Próbki oglądaj przy świetle dziennym, bo jasne beże i szarości zmieniają się pod światłem sztucznym mocniej niż kolory nasycone. Materiały i wykończenia w wersji fizycznej można porównać w salonie kuchni w Krakowie, a wstępna wycena i wizualizacja pokazują efekt jeszcze przed produkcją.