Technika w kuchni ma sens wtedy, gdy skraca czynności, a nie wtedy, gdy dokłada kolejną aplikację do telefonu. Poniżej przegląd rozwiązań, które faktycznie zmieniają codzienne użytkowanie, wraz z listą rzeczy do przygotowania w instalacji elektrycznej i wodnej jeszcze przed montażem zabudowy.
Co w praktyce oznacza inteligentna kuchnia
Określenie brzmi szeroko, ale sprowadza się do trzech rzeczy. Po pierwsze, urządzenia komunikują się z Tobą i między sobą. Po drugie, część czynności wykonuje się automatycznie, bez Twojego udziału. Po trzecie, elementy wykończenia i mebli są przygotowane tak, żeby ta elektronika miała gdzie stać, gdzie się schować i skąd czerpać zasilanie.
Ostatni punkt bywa pomijany, a jest najważniejszy. Sterowany oświetleniem sterownik, czujnik zalania czy zasilacz taśmy LED muszą mieć miejsce w zabudowie, dostęp serwisowy i przewody doprowadzone przed zamknięciem ścian. Dlatego decyzje o technice podejmuje się razem z projektem mebli, a nie po montażu. W zabudowie robionej na wymiar jest to prostsze, bo moduły projektuje się pod konkretne rozwiązania, co widać przy planowaniu kuchni robionych na wymiar.
Sprzęt, który realnie ułatwia pracę
Nie każda funkcja sterowania zdalnego przydaje się na co dzień. Warto oddzielić rozwiązania używane regularnie od tych, które po miesiącu przestają być uruchamiane.
- Piekarnik z sondą temperatury: pilnuje wnętrza pieczeni i wyłącza grzanie po osiągnięciu zadanej wartości.
- Płyta indukcyjna z automatycznym dopasowaniem strefy do średnicy naczynia i funkcją utrzymania temperatury.
- Okap sprzężony z płytą, który sam podnosi bieg przy intensywnym gotowaniu i wyłącza się z opóźnieniem.
- Zmywarka z opóźnionym startem i sygnalizacją zakończenia programu, przydatna przy taryfach nocnych.
- Lodówka z osobną strefą świeżości i alarmem otwartych drzwi, częściej używanym niż zdalny podgląd zawartości.
- Ekspres wbudowany z zapisanymi profilami napojów dla poszczególnych domowników.
Marki obecne w zabudowie, takie jak Siemens, Bosch, AEG, Electrolux, Whirlpool czy Smeg, mają własne aplikacje i własne standardy komunikacji. Jeżeli chcesz, żeby sprzęt współpracował ze sobą, najprościej pozostać przy jednym producencie dla urządzeń, które mają się komunikować, na przykład dla płyty i okapu. Dobór modeli warto zamknąć przed produkcją mebli, bo wymiary niszy różnią się między seriami. Aktualne opcje zbiera kategoria AGD do zabudowy.
Oświetlenie sterowane scenami
To rozwiązanie z najlepszym stosunkiem efektu do kosztu. Zamiast jednego włącznika sufitowego dzielisz światło w kuchni na kilka obwodów: zadaniowe pod szafkami górnymi, ogólne, nad wyspą, w wysokiej zabudowie i nastrojowe w cokole. Następnie łączysz je w gotowe ustawienia uruchamiane jednym przyciskiem.
W praktyce przydają się trzy sceny: pełne światło do gotowania i sprzątania, przygaszone do posiłku i minimalne nocne, uruchamiane czujnikiem ruchu przy cokole. Ostatnia bywa najczęściej używana, bo pozwala wejść do kuchni w nocy bez włączania głównego oświetlenia. Wewnątrz szuflad i wysokich szaf sprawdzają się listwy z czujnikiem otwarcia.
Sterowanie może działać przez system przewodowy, przez łączność bezprzewodową albo przez proste ściemniacze. Rozwiązanie przewodowe jest najbardziej niezawodne, ale wymaga przygotowania okablowania na etapie remontu. Bezprzewodowe daje się dołożyć później, kosztem zależności od zasilania modułów. Efekt wizualny takiego rozwarstwienia światła dobrze widać we wnętrzach opisanych jako kuchnia nowoczesna.
Bezpieczeństwo, woda i powietrze
Ta grupa rozwiązań rzadko pojawia się w rozmowach o technice, a ma największy wpływ na ograniczenie szkód. Czujnik zalania umieszczony pod zlewem i przy zmywarce, połączony z zaworem odcinającym, zamyka dopływ wody przy pierwszym kontakcie z wilgocią. Koszt takiego zestawu jest niewielki wobec skutków zalania mieszkania poniżej.
Drugim elementem jest czujnik tlenku węgla i gazu, obowiązkowy w kuchniach z płytą gazową i przepływowym podgrzewaczem. Trzecim, coraz częstszym, jest sterowanie wentylacją sprzężone z pracą okapu, żeby przy wyciągu na zewnątrz do mieszkania dopływało powietrze. Bez tego okap pracuje z obniżoną skutecznością, niezależnie od deklarowanej wydajności modelu.
Co przygotować przed montażem mebli
Doprowadź zasilanie do miejsca, w którym staną sterowniki i zasilacze, zaplanuj punkt dostępu serwisowego w cokole lub w szafce pod zlewem, przewidź gniazda w wyspie oraz przewód od płyty do okapu, jeżeli mają być sprzężone. Późniejsze dokładanie tych elementów oznacza demontaż części zabudowy.
Gniazda, ładowanie i drobne udogodnienia
Najczęściej zgłaszanym brakiem po zakończonym remoncie nie jest zaawansowana automatyka, tylko zbyt mała liczba gniazd w dobrych miejscach. Praktyczna zasada jest taka, że gniazda planuje się pod konkretne urządzenia stojące na blacie, a nie równomiernie co metr.
- Zaplanuj osobne punkty dla czajnika, ekspresu, tostera i robota, licząc jedno gniazdo więcej niż aktualna liczba urządzeń.
- Przewidź gniazdo w wyspie, wysuwane z blatu albo ukryte pod okapem podblatowym.
- Dodaj gniazdo z ładowarką w miejscu, gdzie zwykle leży telefon, poza strefą zachlapania.
- Umieść punkt zasilania wewnątrz wysokiej zabudowy, jeżeli ma tam stać sprzęt używany rzadziej.
- Sprawdź, czy gniazdo dla lodówki jest dostępne bez wysuwania urządzenia.
- Zaplanuj wyprowadzenie dla podblatowego systemu filtracji wody, jeżeli rozważasz baterię z filtrem.
Rozmieszczenie gniazd zależy bezpośrednio od podziału zabudowy, dlatego ustala się je po zatwierdzeniu układu mebli, a przed pracami elektrycznymi. Kolejność etapów, w której pomiar następuje po podpisaniu umowy, a instalacje przygotowuje się przed produkcją, opisuje strona pokazująca przebieg realizacji.
Czego nie warto instalować
Część rozwiązań sprzedaje się dobrze, a używa rzadko. Ekran wbudowany w drzwi lodówki po kilku latach staje się elementem, którego nie da się wymienić niezależnie od urządzenia. Sterowanie głosowe w kuchni z pracującym okapem działa gorzej niż w salonie. Systemy zamawiania produktów na podstawie zawartości lodówki wymagają dyscypliny w skanowaniu opakowań, której mało kto utrzymuje.
Osobną kwestią jest trwałość. Zabudowa kuchenna służy kilkanaście lat, a elektronika użytkowa zmienia się znacznie szybciej. Dlatego rozsądniejszym podejściem jest wbudowanie w meble tego, co da się wymienić: gniazd, oświetlenia w standardowych profilach, modułów sterujących w łatwo dostępnych miejscach. Wszystko, czego wymiana wymagałaby przebudowy korpusów, powinno być wybierane ostrożnie.
Jak zaplanować to u siebie
Zacznij od wypisania czynności, które powtarzasz codziennie i które Cię męczą. To najlepsze źródło informacji o tym, jaka technika ma sens akurat w Twojej kuchni. Dla jednej osoby będzie to automatyczny okap, dla innej podświetlenie szuflad, dla jeszcze innej zmywarka, którą można uruchomić po wyjściu z domu.
Następnie sprawdź, co da się zrobić bez ingerencji w instalację, a co wymaga przygotowania na etapie remontu. Ta druga grupa jest krótka, ale nieodwracalna, więc od niej zaczyna się planowanie. Na koniec zobacz działające rozwiązania na żywo, bo różnice w poziomie hałasu okapu czy w jakości światła ocenisz tylko na miejscu. Sprzęt i zabudowę w komplecie można obejrzeć w salonie kuchni w Krakowie, gdzie łatwiej też porównać kilka wariantów sterowania obok siebie.
